लखागिन थारु उत्थान मञ्चको दोस्रो साधारण सभा सम्पन्न 

लखागिन थारु उत्थान मञ्चको दोस्रो साधारण सभा सम्पन्न 

१७२ दिन अगाडि

|

२७ भदौ २०८०

साहित्यकार राजेन्द्र पराजुलीको निधनमा के भन्छन् साहित्यकार ?

साहित्यकार राजेन्द्र पराजुलीको निधनमा के भन्छन् साहित्यकार ?

१७३ दिन अगाडि

|

२६ भदौ २०८०

साहित्यकार राजेन्द्र पराजुलीको भदौ २६ गते मंगलवार विहान निधन भएको छ । केही दिनदेखि निमोनियाबाट पीडित पराजुलीको आज बिहान बी एन्ड बी अस्पतालमा निधन भएको हो । उनको आजै पशुपति आर्यघाटमा दाहसंस्कार गरिएको छ । निमोनिया उपचारका लागि हिजो राति बी एन्ड बी हस्पिटलको इमर्जेन्सीमा भर्ना गरी उपचारका क्रममा आज बिहान ७ बजे उनको निधन भएको हो । उनको दिउँसो २ बजे पशुपति आर्यघाटमा अन्त्येष्टि गरिने पारिवारिक स्रोतले जनाएको छ । काठमाडौँको कोटेश्वरमा जन्मेहुर्केका पराजुलीका ‘अघोरी’, ‘शुक्रराज शास्त्रीको चस्मा’, ‘जन्तमन्तर’ र ‘कोटेश्वरको केटो’ लगायत दर्जन कृति चर्चित छन् ।  उनले राजधानी दैनिक, नेपाल समाचारपत्र, आर्थिक दैनिक, नागरिक, बाह्रखरी, देखापढी, फरक धारसहित विभिन्न टेलिभिजन र एफएममा संवाददाता तथा सम्पादक, सल्लाहकार सम्पादकका रूपमा काम गरेका छन् ।  अखबार क्षेत्रमा उनले करिब २३ वर्ष विताए भने साहित्यिक पत्रकारितामा करिब ३० वर्ष बिताएका थिए । के भन्छन् साहित्यकार ? उनको निधनवारे नयनराज पाण्डे भन्छन्, ‘लेखक न थियौ, कहिलेकाहीँ अनेक कुराले मन दुख्थ्यो होला । तर, मुस्कुराउन कहिल्यै छाडेनौ । संघर्ष सधैं गरिरह्यौ । तर,  सधैं उत्साहमै रह्यौ । केही नयाँ लेख्न थालेपछि बालकझैं फुर्कन्थ्यौ । एकपटक उहिल्यै भयानक सडक दुर्घटनाबाट बाँचेदेखि तिमी झनै जीवन्त भएका थियौ र जिन्दगीसित गुनासो गर्दैनथ्यौ । धेरै पाउने लोभै थिएन । थोरैमा मख्ख पर्ने बानी तिम्रो । कुण्ठा थिएन । घमण्ड छँदै थिएन । कतिपटक झगडा गरियो । तर, बोल्न कहिल्यै छाडेनौ । बाँच्नु त तिमीजस्तो पो बाँच्नु । तिम्रो अप्रत्याशित प्रस्थानले केही अत्यायो अवश्य । तर, तिम्रो ुबाँच्नुुसित मेरो सधैं ईष्या रहनेछ । अलबिदा त भन्दै भन्दिनँ । श्रद्धाञ्जलि झनै भन्दिनँ । भेट त फेरि पनि भैरहनेछ । तिम्रा अक्षरहरू मर्दैनन् नि त ।  बिहानभरि खुब रोएँ । अब रून्नँ । तिमी जाने बाटोमा मेरो आँसु हुने छैन दोस्त १’ त्यसैगरी उनको निधनवारे नारायण वाग्ले भन्छन्, ‘‘राजेन्द्र पराजुली सधैं संघर्षरत पत्रकार, जहिल्यै जुझारू लेखक। नयाँ कथा संग्रह ‘जन्तरमन्तर’ घोषणा गरेर हामी सबैलाई छक्याएर सधैंका लागि बिदा भएको पत्याउन मन छैन। धेरै लेख्ने धोको बाँकी राखेर त्यसरी हिंड्न कहाँ पाइन्छ, मित्र, हार्दिक सम्झना ।’ उता, महेशविक्रम शाह भन्छन्, ‘प्रिय मित्र, तिमी यसरी अचानक, अप्रत्याशित रुपमा हामीलाई गहिरो शोकमा डुबाउँदै सदाका लागि छुट्टिएर जानेछौ भन्ने कल्पनासम्म थिएन । सायद क्षणभङ्गुर जीवनको कटु सत्य यही हो । तिमीले छोडेर गएका कथाहरुबाट हामी तिमीलाई सदा सम्झिरहने छौँ । प्रिय कथाकार स्व। राजेन्द्र पराजुलीमा भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली । शोकाकुल परिवारमा गहिरो समवेदना ।’ उता प्रमोद प्रधान लेख्छन्, ‘भर्खर पशुपति आर्यघाटबाट घर आइपुगेको छु, प्रिय मित्र, साहित्यकार एवम् पत्रकार राजेन्द्र पराजुलीको महाप्रस्थानको साक्षी बनेर । करिब ५ वर्ष एउटै कक्षका दुई बेग्लाबेग्लै टेबुलमा बसेर  आर्थिक समाचार सम्पादन गरेको याद आइरहेछ । जाने उमेर भएकै थिएन । मभन्दा ६ वर्ष कान्छो, नेपाली भाषा साहित्यमा कहिल्यै नबिर्सिने नाम । अश्रुपुरित नयनले हार्दिक श्रद्धाञ्जलि भन्दैछु ।’ उता डा विप्लव ढकाल लेख्छन्, ‘प्रिय राजेन्द्र, फेरि साँझ परेको छ । म विचारशून्य बनेको छु । रित्तो बनेको छु । तिमी धूवाँ बनेर भरखरै महाशून्यमा प्रस्थान गर्यौ । म आर्यघाटबाट भरखरै घरमा आइपुगेको छु । बाहिर झरी परिरहेको छ । म भित्रभित्रै निथ्रुक्क भिजिरहेको छु ।  प्रिय मित्र, कफीसपमा बसेर हामीले नेपाली वाङ्मयका बारेमा केही गम्भीर सहकार्य गर्ने योजनाहरू बनाएका थियौँ । म तिनलाई पूरा गर्ने कोसिस गर्नेछु । तिम्रो अमर आत्माले शान्ति प्राप्त गरोस् १ तिम्रो महाप्रस्थान सहज र सुखमय बनोस् ।  हार्दिक श्रद्धाञ्जली ।’   

बीपी साहित्य महोत्सव : दोस्रो दिन के–के भयो ?

बीपी साहित्य महोत्सव : दोस्रो दिन के–के भयो ?

१७४ दिन अगाडि

|

२५ भदौ २०८०

बीपी साहित्य महोत्सवको सोमबार दोस्रो दिन विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइएको छ । “बिपी साहित्य महोत्सव—२०८०” को दोस्रो दिन सोमबार बिहान “वीर गणेशमान” चलचित्र प्रदर्शन गरी कार्यक्रमको सुरुवात गरिएको हो ।  चलचित्रको प्रदर्शनपछि पहिलो सत्रमा भारतबाट आएका प्राध्यापक आनन्द कुमारले आफ्नो धारणा राखेका थिए । प्राध्यापक आनन्दले बिपी कोइराला नेपालकै परिभाषा बनेका बताए । उनले बीपी कोइरालाले गणेशमाान सिंह, कृष्णप्रसाद भट्टराई र सुवर्ण शम्शेर जस्ता साथी पनि पाएको बताए ।   प्राध्यापक आनन्दले मार्क्स, गान्धी र बिपीमा केही समानता रहेको समेत बताए । मार्क्स पुँजीवादविरुद्ध, गान्धी साम्राज्यवादविरुद्ध र बिपी कोइरालाले सामान्तवादका विरुद्ध लडेको उनले बताए ।   सत्रको अन्त्यमा कार्यक्रमका संयोजक एवं सहमहामन्त्री बद्रीप्रसाद पाण्डेले उनलाई मायाको चिनो प्रदान गरेका थिए  । सोमबारको कार्यक्रममा पाँच वटा शीर्षकमा सत्रहरू संचालन भएका थिए । दोस्रो सत्र “बिपीले नपाएका १५ वर्ष” को सहजीकरण पार्टीका महामन्त्री गगनकुमार थापाले गरेका थिए । वक्ताको रुपमा हरि शर्मा, विपिन अधिकारी, अच्युत वाग्ले र मञ्चला झा थिए भने लाइभआर्ट महेश आचार्यले गरेका थिए ।  “बिपीका आख्यानमा मधेस” शीर्षकको तेस्रो सत्रमा वक्ताका रुपमा नयनराज पाण्डे र संजीता वर्मा थिइन् भने सहजीकरण श्याम साहले गरेका थिए । उक्त सत्रमा लाइभआर्ट धनबहादुर याखाले गरेका थिए ।   त्यसैगरी, चौथो सत्र “अन्तर्राष्ट्रिय राजनीति र कूटनीतिमा बिपी” रहेको थियो । सो सत्रमा पूर्व प्रधानमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराई, पार्टीका केन्द्रीय सदस्य डा. नारायण खड्का, पूर्व परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवाली, इन्द्र अधिकारी वक्ताको रुपमा रहेका थिए भने सुधीर शर्माले सत्रको सहजीकरण गरेका थिए । रविन कोइरालाले लाइभ आर्ट गरेका थिए  ।  यस्तै पाँचौ सत्र “युवा स्रष्टामा बिपी पठन” मा वुद्धिसागर, रामलाल जोशी, सरस्वती प्रतीक्षा र सुविन भट्टराई वक्ताका रुपमा रहेका थिए भने वसन्त बस्नेतले कार्यक्रमको सहजीकरण गरेका थिए । लाइभ आर्टमा जजुकाजी श्रेष्ठ गरेका थिए ।  यस्तै सोमबार साँझ गजल साँझको रुपमा रहेको थियो ।  करिब ३० जना गजलकारहरुले गजल प्रस्तुत गरेका थिए । यसको सहजीकरण इन्द्र लम्सालले गरेका थिए ।  विभिन्न सत्रहरुको बीचमा सांस्कृतिक झाँकीहरु समेत प्रदर्शन गरिएका थिए । पार्टीको केन्द्रीय कार्यालयमा आज राखिएको रक्तदान कार्यक्रममा ६६ जनाले रक्तदान गरेको कांग्रेस सूचना, सञ्चार तथा प्रचार विभाग प्रमुख मीनबहादुर विश्वकर्माले जानकारी दिए । प्रमुख विश्वकर्माका अनुसार भोलि मंगलबार निर्धारित समयमा महोत्सवको कार्यक्रम सुरु हुनेछ । 

फेरि मलाई जन्मै न दे

फेरि मलाई जन्मै न दे

१९७ दिन अगाडि

|

०२ भदौ २०८०

प्रह्लाद ढकाल बाहुनका घरमा मात्र मेरो बास हुने भए हे ईश्वर दाया राखी फेरि मलाई जन्मै न दे न वारा, न मःम न छोईला, न कचिला न मुस्या, न चटामरी न सेकुवा, न पचक्वाँ न समयबजी, न अयला खाली मोही र मकै खानुपर्ने भए हे ईश्वर दाया राखी फेरि मलाई जन्मै न दे । न घोंघी, न ढिकरी न बढिया भाले, न चोंचे न सिद्रा, न झिंगिया न पकवा, न भक्का न खँरिया, न महुवा सधैँ घिरौंलाको तिहुनमा चोख्यान हालेर खानुपर्ने भए हे ईश्वर दाया राखी फेरि मलाई जन्मै न दे । न कन्चम्पा, न सुकुटी न झानेको, न साँदेको न स्वादिलो, न तिख्खर न ट्वाक्क, न मुखै रसाउने न सितन, न च्वास्स आचमान गरेर सुरुप सुरुप झोलैसंग मात्र खानुपर्ने भए बाउनका घरमा भुलेर पनि फेरि मलाई जन्मै न दे । कहिले एकादशी त कहिले औंसी पूर्णे रोजै अनेक मिति र तिथी कहिले घोर ग्रहण सधै हविषे र सराद्धे बाहुनका घरमा मात्र मेरो  बास हुने भए हे ईश्वर दया राखी फेरि मलाई जन्मै न दे ।।

मै थारु रुख्वा

मै थारु रुख्वा

१९९ दिन अगाडि

|

३२ साउन २०८०

गणेश वर्तमान लिप्स्टिपिक रुख्वा अस् स्वाझ् बाटुँ जिन्नक रुख्वा अस् निख्खार बाटुँ टुँ डुरसे चिन् सेक्लो  मै थारु रुख्वा हुइटुँ। सक्कु ज मैहेँ रोस्ठ सक्कु ज मैहेँ खोस्ठ घरक् खुँटा बनाइक् ला बगर्वक् कोरै बनाइक ला । घरक् खुँटा बनाइबेर किउ कुह्रारिले ठप्काइट् बगर्वक् कोरै बनाइबेर किउ हाँठ्या आरिले ग्याँरट्। टभुन मै चामचिम् पलि रठुँ कट्वा पाइबेर कुह्रार अछिन्के  महि ठप्क नि आइट् पानी नि पाक रुइना  ढन्सुहिअस् चिल्लाइ नि आइट् उह मार,  कैहेनिक् मन्त्री मन्डलम फे  महि काट्के और जाहिन गस्किल । मै भित्र भित्र कठ्याक् रुइनु  उ बाट् म्वार आँख् हन पटा बाटिस् आपन्न सङ्घारि मन रुइबेर डुन्ड्रि अस् आँस् बहाइ नि पैलक् डुख् साइट् मै टेनक् रुख्वा अस् रटुँ ट के ह्यारट् महि ? साइट् मै गुल्ह्रिक रुख्वा अस् रटुँ ट के ड्याखट् महि ? कैहेनि शिक्षा ऐन म फे म्वाँर फेड्रि ठप्कल । म्वार छाहिँ हटिल । टभुन मै ऐया वा फे नि कनु । महि काजे ठप्कलो नि कनु महि गेर्ना हाँठ्हन नि पिट्नु महि ग्याँर कना मुँहन नि ठुक्नु मै लाट् कलसे  जाँर ढोक्क जन्नि गर्याए आइट् मै हाँठ् नि लगिनाहा कलसे आपन जन्निहन ठठाइ आइट् टभुन महि कटुइयनके लाक् लिप्स्टिपिक रुख्वाअस् स्वाझ् बाटुँ जिन्नक रुख्वाअस् निख्खार बाटुँ । मै थारु रुख्वा ।।