धादिङमा भूकम्पबाट २० घर भत्किए, ७५ वटा चर्किए

धादिङमा भूकम्पबाट २० घर भत्किए, ७५ वटा चर्किए

१३३ दिन अगाडि

|

०५ कात्तिक २०८०

बडादसैँको आठौँ दिन : महाअष्टमी पर्व मनाइँदै

बडादसैँको आठौँ दिन : महाअष्टमी पर्व मनाइँदै

१३४ दिन अगाडि

|

०५ कात्तिक २०८०

आश्विन शुक्ल अष्टमीका दिनमा मनाइने महाअष्टमी पर्व आज नेपालीहरूले बडादसैँका रूपमा दुर्गा भवानीको विशेष पूजाआराधना गरी भव्यरूपमा मनाउँदैछन् । बडादसैँको आठौँ दिन आज महाकाली, महालक्ष्मी र महासरस्वतीको विशेष पूजाआराधना गरिन्छ । महाअष्टमीको दिन दुर्गा भवानीलाई शक्तिशाली बनाउने दिन भएकाले यसको विशेष महत्त्व रहेको विभिन्न वैदिक सनातन परम्पराका ग्रन्थमा उल्लेख गरिएको छ ।  आजको दिन शास्त्रसम्मतरूपमा दसैँ घर, कोतलगायत राज्यका विभिन्न शक्तिपीठमा पशु बलि दिई दुर्गा भवानीको विशेष पूजा गरिन्छ । दुर्गा सप्तशती, श्रीमद्देवीभागवत र देवी स्तोत्र पाठ गरिन्छ । विवेकशील र अविवेकशील प्राणी दुवैले मोक्ष प्राप्तिको चाहना गर्ने हुनाले देवमन्दिर र यज्ञ यज्ञादिमा विधिपूर्वक बलि दिनाले ती पशुले मोक्ष प्राप्त गरी माथिल्लो योनीमा जन्म लिने कुरा शास्त्रमा वर्णन गरिएको छ । सात्त्विक, राजस र तामस तीन किसिमका पूजाको वर्णन शास्त्रमा गरिएको छ, सात्त्विक जल, चन्दन र अक्षतालगायत षोडशोपचारले गरिने पूजा हो, सात्त्विक र पशु बलिसहितको पूजालाई राजस पूजा भनिन्छ, राजसका साथै मदिरा पनि चढाएर गरिने पूजालाई तामस पूजा भनी शास्त्रमा परिभाषित गरिएकाले पशु बलि पनि शास्त्रीय हो । ब्राह्मणका लागि भने पशु बलि वर्जित गरिएको छ । आसुरी प्रवृत्तिको नाश गर्न देवीलाई शक्तिशाली बनाई पशुको मुक्तिका लागि पनि पशु बलिको महत्त्व रहेको धर्मशास्त्रविद्हरूको भनाइ छ । राज्य सञ्चालकले प्रभु शक्ति, मन्त्र शक्ति र उत्साह शक्तिका लागि पशु बलि विधिपूर्वक दिनैपर्छ भन्ने शास्त्रीय वचन छ । यी तीनवटा शक्ति दुर्गा भवानीबाट मात्र प्राप्त गर्न सकिन्छ । यसै कारण आजको दिन विधिपूर्वक पशु बलि दिइने गरिएको हो । आजैका दिन राति कालरात्रिका रूपमा पशु बलिको विधि र पूजाआराधनासहित मनाउने गरिन्छ । कालरात्रिको पूजा विधि र सङ्कल्पसमेत छुट्टै हुने भएकाले यसको विशेष महत्त्व छ । ब्राह्मणले भने कालरात्रि पूजा पनि गर्न नपर्ने विधान छ । आजका दिन उपत्यकाभित्रका शक्तिपीठहरु गुह्येश्वरी, मैतीदेवी, कालिकास्थान, भद्रकाली, नक्साल भगवती, शोभा भगवती, विजेश्वरी, इन्द्रायणी, रक्तकाली, वज्रयोगिनी, सङ्कटा, बज्रवाराही, दक्षिणकाली, चामुण्डा, सुन्दरीमाई, भाटभटेनी, बङ्गलामुखीलगायत मन्दिरहरूमा पनि बलिसहित पूजाआजा गर्नेहरूको बिहानदेखि भीड लाग्ने गर्छ ।   यसैगरी उपत्यकाबाहिरका गोरखाको मनकामना, पर्साको गहवामाई, सप्तरीको छिन्नमस्ता भगवती, धनुषाको राजदेवी, डढेलधुराको उग्रतारा, काभ्रेपलाञ्चोकको चण्डेश्वरी, नाला भगवती र पलाञ्चोक भगवती, सिन्धुपाल्चोकको पाल्चोक भगवती, दोलखाको कालीञ्चोक भगवती, ताप्लेजुङको पाथीभरालगायतका शक्तिपीठहरुमा पनि बलिसहित पूजाआराधना गर्ने श्रद्धालु भक्तजनहरूको घुइँचो लाग्दछ ।  आजको दिन कलपुर्जा, हातहतियार र यातायातका साधनलाई विशेषरूपमा सरसफाइ गरी देवी स्थापना गरिएको स्थानमा राखी पशु बलिसहित पूजाआजा गर्ने गरिन्छ । यी साधनलाई देवीको शस्त्रअस्त्रका रूपमा मानी पूजा गर्ने गरिएको हो ।  देवीका शस्त्रअस्त्रसहित चतुरङ्गीणी सेनाको पनि आह्वान गरी पूजा गर्ने गरिन्छ । पशु बलि नचढाउनेहरुले भने आज पूजा कोठामा आ–आफ्नो कुल परम्पराअनुसार काँक्रो, घिरौँला, कुभिण्डो, मूला र नरिवल आदि बलि चढाई पूजाआजा गर्ने गर्दछन् । महाअष्टमीका दिन राति हनुमानढोकाको दसैँघरमा राज्यका तर्फबाट ५४ बोका र ५४ राँगाको बलिसहित कालरात्रि पूजा गरिन्छ । कोरोना महामारीका कारण विसं २०७७ मा भने हनुमानढोकामा बलिसहित पूजा रोकिएको थियो ।

गोरखा दरबारबाट हनुमानढोका लगियो फूलपाती

गोरखा दरबारबाट हनुमानढोका लगियो फूलपाती

१३४ दिन अगाडि

|

०४ कात्तिक २०८०

गोरखा दरबारबाट यसपालिको फूलपाती काठमाडौँस्थित दरबार हेरचाह अड्डामा पठाइएको छ । पहिले नुवाकोट हुँदै हिँडाएर लगिने डोली आजभोलि गाडीमा चढाएर पठाउन थालिएको छ । बा २ झ २१२८ नम्बरको सरकारी गाडीमा राखेर चालकसहित ३ जनालाई जिम्मा लगाएर डोली पठाइएको दरबार हेरचाह अड्डाका प्रमुख हरि भुसालले बताए ।  उनका अनुसार गोरखाबाट गएको टोलीले हनुमान ढोकाबाट जीवनपुर हुँदै आएको टोलीलाई भेटेर हस्तान्तरण गर्नेछ र उक्त टोली गोरखा फर्किने छ । ‘यो परम्परा निकै पुरानो छ । पृथ्वी नारायण शाहले काठमाडौँ एकीकरण गरेपछि गोरखाको संस्कार संस्कृति जोगाउनका लागि र त्यसबाट शक्ति आर्जन हुने विश्वासका साथ फूलपातीको डोली नियमित काठमाडौँ पठाउन थालिएको हो,’ उनले भने, ‘पहिले हिँडाएर लगिन्थ्यो । आजभोलि सुविधा आयो, गाडीबाट पठाइन्छ ।’  ८ बजेको साइटमा डोली पठाइएको उनले बताए । गाडीमा चण्डीस्थानको पुजारी कुलबहादुर थापा, गुर्जु पल्टनका गणेश खड्का र सवारी चालक राम कार्कीलाई समेत पठाइएको छ । फूलपाती लिनका लागि अघिल्लो रात नै सुसारेहरू जङ्गलतिर जान्छन् । गोरखा ८ को छिपछिपे फाँटमा गएर पूजा गर्छन् । त्यहाँ प्रसाद खाएपछि सुसारेहरू जङ्गल पस्छन् । उनीहरू राती जङ्गलमै बस्छन् ।  दरौंदीको ठुलो वनबाट सङ्कलन गरेर बिहानै गोरखा दरबार पुर्‍याइन्छ । ‘काठमाडौँ पठाउने फूलपाती बिहानै ल्याउँछन् । गोरखा दरबारको दसैँघरमा भित्र्याउने फूलपाती चाहिँ दिउँसो ३ बजेतिर ल्याउनु हुन्छ,’ उनले भने, ‘त्यसलाई विशेष पूजाआजाका साथ दसैँघरमा भित्र्याउँछौँ ।’ हनुमान ढोका पुगेपछि हर्ष बढाइँका साथ फूलपाती भित्र्याउने चलन छ ।

थारु कलाकार मञ्च सुर्खेतको अध्यक्षमा राजु चौधरी चयन

थारु कलाकार मञ्च सुर्खेतको अध्यक्षमा राजु चौधरी चयन

१३६ दिन अगाडि

|

०२ कात्तिक २०८०

राष्ट्रिय थारु कलाकार मञ्च, सुर्खेतको पहिलो जिल्ला अधिवेशन असोज २८ गते वीरेन्द्रनगरमा सम्पन्न भएको छ ।  अधिवेशनले नयाँ कार्य समितिको अध्यक्षमा राजु चौधरी, उपाध्यक्षमा कृष्णा चौधरी, वरिष्ठ उपाध्यक्षमा सुनिल चौधरी, सचिवमा पुर्ण बहादुर चौधरी, कोषाध्यक्षमा जीवन चौधरी, सहसचिवमा सन्ध्या चौधरी चयन भएका छन् । त्यस्तै, सदस्यहरुमा लक्ष्मण चौधरी, सिर्जना चौधरी, सलिना चौधरी, दिक्षा चौधरी, रक्षा चौधरी, दिपिका चौधरी, सुमित्रा चौधरी, सम्झना चौधरी र दिपा चौधरी छानिएका छन् । कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि वीरेन्द्रनगर नगरपालिकाका कार्यपालिकाका १० को सदस्य लक्ष्मी चौधरीले सुर्खेतमा रहेका थारु समुदायको कला, संस्कृति, गीत संगीतको विकास गर्न कलाकार मञ्चले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने कुरामा विश्वास लिएको बताइन् । जिल्लामा थारु कला संस्कृतिलाई संस्थागत विकास गर्न आवश्यकता रहेको बताउदै आफूले सक्दो सहयोग गर्ने प्रतिवद्धता व्यक्त गरिन् । कार्यक्रममा राष्ट्रिय थारु कलाकार मञ्चका केन्द्रीय अध्यक्ष विनय वैद्य थारुले सम्पूर्ण थरुहटमा रहेका थारु कलाकारहरुलाई संगठित गरी हरेक जिल्लाको थारु कला संस्कृति र सभ्यताको विकासका लागि अभियानमा लागेको बताए । आगामी कार्तिक २२ र २३ गते चितवनमा कलाकार मञ्चको राष्ट्रिय महाधिवेशन रहेको बताउदै अधिवेशनपछि राष्ट्रिय कलाकार महासंघ गठन हुने जानकारी दिए ।  कार्यक्रममा लखागिन थारु उत्थान मञ्च, सुर्खेतका अध्यक्ष एवम् थारु अनुसन्धानकर्मी मानबहादुर चौधरी पन्नाले कला हरेक जाति समुदायको जननी भएकाले आफू बाँचेको संस्कृति र कलालाई संरक्षण गर्न राज्य मात्र नभइ सिङ्गो समुदाय संस्थागत रुपमा लाग्न जरुरी रहेको बताए ।  कार्यक्रममा थारु कल्याणकारिणी सभा सुर्खेतका सभापति बेचुलाल चौधरी, वीरेन्द्रनगर नगरपालिका वडा नं २ का वडासदस्य रमेश चौधरी, सरिता चौधरी लगायतका वक्ताहरुले थारु कला संस्कृतिको उत्थान विकासका लागि एकजुट हुनुपर्ने बताएका थिए ।   

दसैँका लागि घर सजाउँदै थारू समुदाय

दसैँका लागि घर सजाउँदै थारू समुदाय

१३६ दिन अगाडि

|

०२ कात्तिक २०८०

यतिबेला थारू समुदायका महिलाहरु दशैंका लागि घर सजाउन व्यस्त छन् । दसैँका लागि घर चिटिक्क पार्ने, आँगन सजाउने, माछामासु र दाउराको जोहो गर्ने र किनमेल गर्ने जस्ता कार्यमा यो समुदायका व्यक्ति व्यस्त देखिन्छन् ।   यसै क्रममा कञ्चनपुरको भीमदत्त नगरपालिका–१८ का देवी चौधरी घर लिपपोत गर्नमा व्यस्त हुनुहुन्छ । उहाँले थारू समुदायमा दसैँमा घर लिपपोत गरेर सजाउनु अनिर्वाय जस्तै भएकाले घर, आँगन सजाउन लागेको बताए। ‘अहिले घर लिपपोत गर्नेदेखि किनमेल गर्ने चटारो छ’, उनले भने, ‘दशैं सुरु हुनुभन्दा अगाडि नै हामी सबै तयारी गरिसक्छौँ, दशैंमा सखिया नाच्ने र रमाउने हो ।’ उनले गाउँमा रहेका अधिकांशले घर लिपपोत गरेर सजाइसकेको बताए ।  थारू समुदायमा दसैँ  विशेष चाड भएकाले यसको रौनक एक महिनाअघि देखि नै हुने गर्दछ । ‘दसैँमा पूजा गर्दा कुखुराको मासु, माछा, कुभिन्डो, ढिक्री, रक्सी आदि चाहिन्छ’, उनले भने, ‘पूजा सएिपछि सबैजना सखिया नाच्ने र रमाइलो गर्ने गर्दछन ।” अन्य समुदायको भन्दा यो समुदायमा दशैं मनाउने चलन पृथक रहेको उनले बताए । पछिल्लो समय सामुदायिक वनले जङ्गलबाट माटो ल्याउन निषेध गरेपछि समस्या भएको उनले बताए । ‘माटोले लिपपोत गरेर खरले छाएका घर थारू समुदायका पहिचान हुन्’, उनले भने, ‘सामुदायिक जङ्गलले माटो ल्याउन निषेध गरेपछि यी घरहरु हराउन थालेका छन् ।’ स्थानीय लक्ष्मीराम चौधरी दसैँका लागि सामान जुटाउन व्यस्त छन् । उनले केही दिनअघि देखि माछाको जोहो गर्न लागेका छन् । ‘घरमा महिलाहरु घर लिपपोत गर्न लागेका छन्, म माछाको जोहो गर्दैछु’, उनले भने, ‘दसैँमा सुकाएको माछा र रक्सी थारू समुदायको विशेष हो ।’ उनले पछिल्लो समय पक्की घरहरु बन्न थालेपछि विगतको जस्तो रौनकता भने नभएको बताए । स्थानीय सीता चौधरीले दसैँका बेला थारू समुदायमा सखिया नाच महत्वपूर्ण भएको बताए । ‘दसैँको बेला सखिया नाच रातभरि हुने गर्दछ, यो नाचमा भगवान्को मात्रै महिमा हुन्छ’, उनले भने, ‘पछिल्लो समय विभिन्न कारण एक महिना खेलिने यो नाँच छोटिँदै गएको छ ।’ टीका लगाइसकेपछि सबै गाउँले भेला भएर सखिया नाच नाच्ने चलन छ । पछिल्लो समय यो नाच लोप हुँदै गएको छ । ‘पहिलेको जस्तो रातभर नाच्ने गाउने चलन त हराइसकेको छ’, उनले भने, ‘अहिले संस्कृति जोगाउनलाई भए पनि कार्यक्रमको आयोजना गरी सखिया नाच्ने गरिन्छ ।’ पछिल्लो पुस्ता आधुनिकतामा रमाउन थालेपछि सखिया नाचको मौलिकता हराउँदै गएको थारू समुदायका पाका पुस्ता बताउँछन् ।

युद्ध भूमिबाट नेपाल फर्किएपछि विद्यार्थीहरूले भने, बाँच्ने आस मरेको थियो

युद्ध भूमिबाट नेपाल फर्किएपछि विद्यार्थीहरूले भने, बाँच्ने आस मरेको थियो

१४२ दिन अगाडि

|

२६ असोज २०८०

कृष्णसिंह धामी   सिराहाकी शोभा पासवानलाई इजरायलबाट सकुशल नेपाल फर्किन्छु जस्तो लागेको थिएन । ती दिनसम्म बङ्कर भित्र बसेर ज्यान जोगाउँदा नेपाल फर्किन सफल भएकी शोभाले इजरायलको त्यो कहालीलाग्दो अवस्था चित्रण गर्नै सक्दैनन् ।  कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालयबाट लर्निङ एण्ड अर्निङ कार्यक्रममार्फत इजरायल पुगेकी शोभा शुक्रबार नेपाल फर्किएकी छिन् । नेपाल सरकारले उद्धार उडानमार्फत उनीसँगै २५४ जना नेपाली विद्यार्थीहरू स्वदेश फर्किएका हुन् ।  इजरायल र गाजाबीचको युद्धको अवस्था देख्दा उनलाई सकुशल नेपाल फर्किन्छु जस्ता लागेको थिएन । तर, ढिलै भए पनि नेपाल सरकारले देखाएको सक्रियताले आफू निकै खुसी रहेको उनको भनाई छ ।  ‘हामीले हाम्रा साथी गुमाउँदा जीवनभरको लागि पीडा भयो । तर पनि नेपाल आउन पाउँदा निकै खुसी लागेको छ । यसका लागि नेपाल सरकारलाई धेरै धेरै धन्यवाद । अन्तिममा नेपाल आउन पाउँदा निकै खुसी छु’ उनले भनिन् ।   गत शनिवार गाजास्थित हमास समूहको तर्फबाट भएको आक्रमण भएको थियो । जसमा परेर १० जना नेपाली विद्यार्थीले ज्यान गुमाए । शोभाले ती मध्ये दुई जना हितैसी मित्र राजेश स्वर्णकार र गणेश नेपाली गुमाइन् । जसको पीडा उनले जीवनभर भुल्ने छैनन् ।  ‘हाम्रो छेउकै घर भत्किएका थियो । त्यसपछि हामी तीन दिन बङ्कर भित्र बस्यौ । आकाश पुरै कालो भएको थियो । सेकेन्ड सेकेन्डमा बम पड्किरहेको थियो । मसँगका साथी राजेश स्वर्णकार र गणेश नेपालीलाई गुमाए । यो मेरो जीवनभरको लागि पीडादायी हुनेछ’ उनले भनिन् ।   उनीसँगै १८ जना साथीहरू सानो बङ्कर भित्र तीन दिनसम्म बसेका थिए । ‘एउटै बंकरमा १८ जना लुकेर बसेका थियौँ । बम आएपछि के गर्ने भनेर हामीलाई आईडिया नै थिएन,’ उनले त्यो बेलाको क्षण सम्झिदै भनिन्, ‘टेरेरिष्ट अट्याक भएपछि के गर्ने भन्ने अनुमान समेत गरेका थिएनौँ । तर पनि तीन दिनसम्म त्यही बङ्कर भित्र लुकेर बस्यौ ।’   शनिवार बिहान ६ः३० मा उनी योगा गर्दै थिइन् । अन्य साथीहरू सुतिरहेकै थिए । त्यही बेला अचानक एक सेकेन्डमा २०÷३० वटा मिसाइलहरू आयो । आकाश पुरै कालो भयो । जताततै बम पड्किएको आवाज मात्र आयो । एकाएक साइरन बज्न थाल्यो । साइरन बजेपछि के हुन्छ भनेर उनीहरू डराउन थाले ।  त्यत्तिकै उनीहरू बसेको भन्दा अर्को घर पूर्ण रूपमा ध्वस्त भयो । त्यसपछि उनीहरू झन् डराए । र बङ्कर भित्र लुक्न गए ।  ‘बङ्कर भित्र लुकेर बसेका थियौँ । बाहिर के भइरहेको छ देख्न त सकेनौँ । तर, फिल गर्‍यौ । घरी घरी हाम्रो बंकरमा नक गर्न आउँदा टेरेरिष्ट नै आयो कि भन्ने डर थियो । डरै डरमा तीन दिन बङ्कर भित्र बस्यौ । तीन दिनपछि खाना र पानी सबै सकियो । त्यसैमा पनि २४ घण्टामा एक पटक खाना खान पाएका थियौँ । त्यो बेला हामीहरू पुरै हेल्पलेस थियौँ’ उनले भनिन् । कैलालीका धनबहादुर चौधरी ह्वीलचेयरको सहायतामा छन् । उनलाई हिँड्न अझै समय लाग्नेछ । बङ्कर भित्र बसिरहेको बेला उनीमाथि आक्रमण हुन पुग्यो । र उनी घाइते भए । उपचारपछि निको भएर उनी उद्धार उडानमार्फत काठमाडौँ आइपुगेका हुन् ।                                                                                                                           घाइते कैलालीका धनबहादुर चौधरी नेपाल पुगेसँगै उनले आफू भाग्यले बाचेको र नेपाल फर्किन पाएको बताए । ह्वीलचेयरको सहायतामा रहेका उनले मसिनो स्वरमा भने, ‘धन्नले बाचे’ ।  रेश्मा श्रेष्ठलाई समेत सकुशल नेपाल फर्किइन्छ जस्तो लागेको थिएन । शनिवारदेखि नेपाल नफर्किदासम्मको कहालीलाग्दो अवस्था उनको आँखामा अझै पनि झलझली आइरहन्छ । जसले गर्दा उनी अहिले पनि डराउँछिन् ।  इजरायलबाट काठमाडौँ ओर्लिने विक्तिकै उनले सबैभन्दा पहिला उनले आफ्नो दिदीलाई झ्याप्प अँगालो मारिन् । त्यसपछि मात्रै उनलाई अब आफूलाई केही हुँदैन भन्ने लाग्यो ।  उनले युद्ध कस्तो हुन्छ भन्ने कुरा प्रत्यक्ष देखेर भोगेर आएकी छिन् । गाजा सीमा नजिकैको कृषि फार्ममा काम गर्दै गर्दा उनले शनिवारदेखि नेपाल नफर्किँदासम्म युद्धको अवस्था देखिन् । जसले गर्दा उनलाई अब सकुशल नेपाल फर्किन पाइँदैन भन्ने लागेका थियो । तर, नेपाल सरकारले उद्धार गरिदियो । यसका लागि उनले नेपाल सरकारलाई धन्यवाद दिइन् । उनलाई यस्तो खालको आक्रमण हुन्छ भन्ने कल्पनामा समेत सोचेकी थिइन् ।  गाजा नजिकैको क्षेत्रमा थिए । बिहानको साढे ६ बजेतिरको समय थियो । त्यो बेला ड्याम्म आवाज आयो । त्यो बेला हामीले आक्रमण भएको होला भन्ने शंका समेत गरेका थिएनौँ । पछि भयावह अवस्था देखिएपछि हामी हतार हतारमा बङ्कर भित्र छिर्यौ । उनले भनिन् ।  रकेट आक्रमण हुदाँसम्म उनीसगै साथीहरू डराएका थिएनन् । तर, जब आतंकवादीहरु इजरायलतिर छिरेको भन्ने थाहा पाएपछि निकै डराए ।  ‘त्यसपछि त हामी हामी तीन दिन बंकरभित्रै बस्यौ । त्यही भित्र कति डराएका थियौँ । यो शब्दमा वर्णन गर्न सकिने अवस्था छैन’ उनले भनिन् ।  उनी आफूलाई निकै भाग्यमानी मान्छिन् । किनभने जहाँ १० जनाको नेपाली मारिए । त्यहाँ नै काम गर्दै आएकी थिइन् । तर, दुई महिना अगाडि मात्र उनी त्यो क्षेत्रबाट अर्को ठाउँमा सरेकी थिइन् । जसले गर्दा उनी उक्त आक्रमणबाट बच्न सफल भइन् ।  ‘उनी म चाही घटना घटेकै क्षेत्रमा थिए । तर, गडको मलाई बचाउने प्लान रहेछ, म दुई महिना अगाडि मात्रै सेफ क्षेत्रमा आएकी थिइन् । तर, जहाँ मैले पहिला काम गरेको थिए त्यो क्षेत्रमा ठुलो दुःखद घटना हुन पुग्यो’ उनले भनिन् ।  कालिकोटका हरिकृष्ण आचार्य त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्गत रहेर इजरायल पुगेका थिए । तर, अहिलेको परिस्थितिपछि उनी नेपाल फर्किएका छन् । उनीसँगै त्रिविका १०० जना विद्यार्थी र टिम लिडर फर्किएका हुन् ।  एक महिना अगाडि मात्रै उनी इजरायल पुगेका थिए । उनीहरू बर्डर क्षेत्रभन्दा २०० मिटरको दूरीमा मात्रै थिए । उनीहरू लेबनानको सीमा क्षेत्रमा थिए । जसले गर्दा उनलाई त्यति धेरै जोखिम थिएन । तर, डर भने निकै थियो ।  नेपाल फर्किएपछि उनी अब पुनः फर्किने नफर्किने समय परिस्थितिमा भर पर्ने बताउँछन् । यो निकै राम्रो अवसर भएको तर, अहिलेको परिस्थितिका कारण आफूहरू आउनुपरेको बताए ।  सिक्ने र कमाउने राम्रो अवसर भएको तर, त्यो हुन नसकेको उनको भनाई छ । अहिलेको अवस्थामा युद्धका कारण त्यहाँ भयावह अवस्था बनको उनको भनाई छ । तस्विर समेत रातोपाटीबाट