ऐतिहासिक माघ २, मधेश विद्रोह र उपेन्द्र यादव

ऐतिहासिक माघ २, मधेश विद्रोह र उपेन्द्र यादव

४१२ दिन अगाडि

|

०२ माघ २०७९

मधेश प्रदेश र  थरुहट  ‘ढकिया’ परिपुरक जस्तो भए, संघीयता र अधिकार प्राप्ति झन सहज

मधेश प्रदेश र थरुहट ‘ढकिया’ परिपुरक जस्तो भए, संघीयता र अधिकार प्राप्ति झन सहज

४५७ दिन अगाडि

|

१६ मंसिर २०७९

सोहन साह यो निर्वाचनले मधेश/थरुहटले केही प्रष्ट सन्देश दिएको छ, कि जसरी पनि मधेशबाट कम्तीमा दुइटा वा पर्यो भने तिनवटा (ढकिया , यो पाली नभए अर्को पाली) राष्ट्रिय पार्टी बन्ने नै छ। मधेश केन्द्रीत पार्टीको आधार कम्जोर नभइ अझ वृहत भएको छ। यसै बेला, सरकारमा जाने कि नजाने भन्ने वहियात बहस चलेको छ। कति बुद्धिजीवीले त नयाँ उदय भएका शक्ति सरकारमा जानै हुन्न जस्तो बहस समाजिक सञ्जाल र टिभीमा गर्दैछन्। यो नितान्त इमोशनलर निराशाजनक सोच हो। तर, मधेशको नयाँ शक्तिहरु सरकारमा जानुपर्छ भन्ने तर्क बलियो छ। केही कारण यस्तो होलान् : (१) चुनावमा थुप्रै विकासका वाचा गरेका छन्। यसलाई पूरा गर्न (आंसिक रुपले भए पनि) सरकारमा जानुपर्ने हुन्छ। (२) केही महत्त्वपूर्ण कानुनहरु संविधान लागू गर्न अपरिहार्य छ। जुन, अहिलेको सत्ता गठबंधनसंग मात्र सम्भव छ। ती महत्त्वपूर्ण कानुन पारित भए  त्यस्को श्रय पनि नयाँ मधेशमा उदय भएका शक्तिले पाउने छन्। (३) सरकारमा जानू भनेको साधन पनि हो। बाधक पनि हो। विगत को मधेशी पार्टीले केही गरेनन्  भन्दैमा चरम निराशावादी सोच राख्नु उपयुुक्त हुदैन। नियत राम्रो छ भने सरकारमा जानू साधन जस्तो हो: आफ्नो एजेन्डा, नीति , कार्यक्रमलाई स्थपित गराउन। (४) मधेसी बुद्धिजीवीहरु low equilibrium mindset मा बस्ने बानी भएको छ। यसले चरम निराशावादी सोच र हारको मनस्थिति मधेशी जनतामा निर्माण गरेको छ। कम्तीमा यो निर्वाचनको परिणामले politically confident राजनीतिक पार्टीको रुपमा हौरन (जनमत) र ढकिया (नागरिक उन्मुक्ति पार्टी) स्थापित होस् । अनि confidently सरकारमा गइ , काम गरेर देखाउने मौका पनि हो यो। (५) सरकार मै जानू भएन भने अर्को चुनावमा जनताले भन्लान् : "तपाईं सरकारमै नजाने भएपछि, तपाईंलाई किन वोट दिनु" ! अनि, के उत्तर दिने ? त्यसैले राजनीतिको एक मात्र सुत्र हो, सत्तामा पुग्ने !! अरु सबै, तपशिलको कुरो हो। (६) मधेश प्रदेश र "थरुहट" ढकिया परिपुरक जस्तो भए, संघीयता र अधिकार प्राप्ति झन सहज हुन्छ। एकले अर्को संग निरन्तर सहयोग, समन्वय र सम्बाद होस् । Lets start fresh भने जस्तै !! दुबै सरकारमा जाने वातावरण बनोस् !! आशावादी भइ बस्ने हो। तर्क संग सहमति वा विमती राख्न पाइयो।

 १२ जना पुरुष  उम्मेदवारमा म एक्लो महिला  उम्मेदवार

 १२ जना पुरुष उम्मेदवारमा म एक्लो महिला उम्मेदवार

४६१ दिन अगाडि

|

१२ मंसिर २०७९

राधा चौधरी नागरिक उन्मुक्ति पार्टीको तर्फबाट  प्रदेश सभा बारा क्षेत्र न १ (क) बाट चुनावमा होमिएकी थिइन् । नतिजा उनको पक्षमा किन आएन । किन आएन त ? यसबारे उनले आफ्नो भावना व्यक्त गर्दै सबै मतदातामा धन्यवाद व्यक्त गरेकी छिन् । उनका विचार जस्ताको तस्तैः सम्पुर्णमा नमस्कार ! २०७९ मङ्सिर ४ गते सम्पन्न भएको निर्वाचनमा म धेरै आशा र विश्वासका साथमा आफू जन्मेको ठाउबाट चुनाव लडें ।एक  महिनाको कडा मेहनतले जनताको मनमष्तिकमा बसें, मेरो पक्षमा राम्रो माहोल र जनलहर पनि बन्यो, चुनाव जित्छु भनेर विश्वास धेरै जाग्यो तर सोचेको जस्तो परिणाम आएन, अन्तिमको दुई दिनमा सारा जनलहर टुट्यो -  कारण अन्य उम्मेदवार जस्तो म पैसा पानी जस्तो बगाउन सकिन माछामासु वितरण गर्न सकिन, भोजभतेर गर्न सकिन, पैसा वितरण गरिन परिणामस्वरूप चुनाव परिणाम उल्टो भयो | यसरी माछामासु, रक्सी र पैसाले भोटरलाई प्रभावमा ल्याउनु मेरो सिद्धान्त  विपरत रहेको छ, म एउटा सामाजिक अभियन्ता हो, पुरै देशको नजर म माथि थियो, मात्र चुनाव लड्न आएको थिएन बल्कि चुनाव हुने गरेको विकृतिलाई हटाउन पनि मेरो धर्म थियो । नतिजा मेरो पक्षमा नआए पनि, प्रदेशसभा सदस्यको सर्टिफिकेट नपाए पनि वैचारिक र सैद्धान्तिक रूपले मेरो जित भएको छ । ठुला दलहरूको गठबन्धन बिच मैले नागरिक उन्मुक्ति पार्टीको तर्फबाट  प्रदेश सभा बारा क्षेत्र न १ (क) बाट चुनाव लड्न हिम्मत गरें, बिना कुनै संगठनको १३३४ मत ल्याए । १ नम्बर क्षेत्रमा प्रदेश सभा प्रत्यक्ष तर्फ (क) मा १२ जना पुरुष उमेदवारमा म एक्लो महिला उमेदवार थिए, ५ जना पुरुष भन्दा बढी मत ल्यांए - यंहा मेरो जित भएको छ । माछामासु र रक्सी वितरण गरेर सोझासाझा जनतालाई अन्य पार्टीले प्रभावमा नपारिएको भए अप्राकृतिक गठबन्धन पनि पछि नै रहने थियो । यो सुरूवात हो मेरो  राजनीतिक यात्राको - म अब अझै बढी मेहनत गर्नेछु जनताको सुखदुःखमा हरबखत साथ रहने छु अब बस्ने छैन, अब शक्ति बनेर अगाडी बढ्ने छु।  राजनीतिक विकृतीलाई हटाउने छु।  राजनीतिको नाममा दलाली र ठेकेदारी गर्ने लाई तह लगाउने छु। मेरो जनसेवा र राजनीतिक यात्रा संगसंगै अगाडी बढने छु।  यो चुनावी दौडमा मलाई साथ सहयोग दिने सम्पूर्ण साथी भाइ लगायत आ आफ्नो ठाउँबाट सहयोग गर्ने सुभ चिन्तक पत्रकार मित्र मलाई सुरक्षा दिने सुरक्षा कर्मी लगायत आफ्नो अमुल्य मत दिने मतदाता सम्पूर्णमा हार्दिक आभार सहित  धन्यवाद व्यक्त गर्दछु।

‘नयाँ अनुहार र पार्टीको जितले समाजमा आशा जगाएको छ’

‘नयाँ अनुहार र पार्टीको जितले समाजमा आशा जगाएको छ’

४६३ दिन अगाडि

|

१० मंसिर २०७९

सुरेन्द्र चौधरी नागरिक उन्मुक्ति पार्टीबाट दाङ–१ बाट प्रतिनिधि सभाको सांसदको उम्मृदवार थिए । उनी ८ हजार १९ मत ल्याइ तेस्रो स्थानमा रहे । सम्पूर्ण मतदाताप्रति हार्दिक आभार व्यक्त गर्ने क्रममा उनले दिएको सन्देश जस्ताको तस्तैः भर्खरै निर्वाचन सम्पन्न भएको छ । निर्वाचन अभियानमा रात दिन खटिनु भएका सबै नेता, अभियन्ता, दाजु भाइ दिदी बहिनी एबम् मलाई अमुल्य मत दिनु हुने सबै मतदाताहरुप्रति हार्दिक आभार प्रकट गर्दछु ।  निर्वाचन सम्पन्न भए स्ँगै  समाजका हरेक तह तप्कालाई हामी हाम्रो र राष्ट्रको बारेमा अर्को अध्यायमा कस्तो भूमिका चाहन्छौं भन्ने कुरामा केन्द्रित भएर दुइ कदम अघि भएर समिक्षा र आत्मसात गर्न अनुरोध गर्दछौ ।  निर्वाचनमा होमिदा हामी आ(आफ्ना पार्ट्रीको एजेन्डा लिएर नागरिकको घर दैलोमा पुगेका थियौं। निर्वाचनको बेला दलहरुको मुद्दा र एजेन्डामा समाज बिभाजित हुन पुग्छ । तसर्थ निर्वाचन पछिको अवसरलाई हामीले आगामी दिनमा एक ढिक्का भएर हाम्रो सबल र दुर्बल पक्षलाई आत्मसात गर्दै हाम्रो लक्ष्य केन्द्रीत भएर चिन्तन गर्न हार्दिक अनुरोध गर्दछौ । साथै एक अर्का लाई कसरी सहयोग गर्न सकिन्छ भन्ने कुरामा केन्द्रित हुन सकौं ।  सम्पूर्ण नागरिकहलाई देशले मागेको , खोजेको सामाजिक र राजनीतिक रुपान्तरणको लागि हरेक तह तप्कामा भूमिका खेल्न  आह्वान समेत गर्दछु ।  निर्वाचनमा मतको स्ंख्याले हारजित हुनु एउटा कुरा हो, तर वास्तबिक जित त्यतिबेला मात्रै हुन्छ, जतिबेला हामी आगामी ५ वर्षको कार्यकालमा जनतासंग बाचा गरेका प्रतिवद्धताप्रति हामी हाम्रो कामले प्रमाणित गर्न सक्छौं । तसर्थ, जितेर जानेहरुको पनि वास्तबिक परीक्षाको घडी निर्वाचन परिणामको घोषणा संगै सुरु भएको छ । सम्पूर्ण बिजेता मित्रहरुलाई परीक्षाको घडी सजिलै पास गर्न सफलता मिलोस् भन्ने कामना समेत गर्दछु ।  देशभरीबाट निर्वाचनको परिणाम आउने क्रम जारी छ । केही पुराना केही नयाँ अनुहारहरुको प्रवेश संसदमा हुने स्ंकेतले आशा र निराशा युक्त   सन्देश दिएको अवस्थामा हाम्रो समाजको राजनीतिक  दृष्टिकोण के हो ? यसै भन्न सक्ने अवस्था छैन ।  तर एउटा कुरा भने स्पष्ट छ, त्यो भनेको हाम्रो युवा पुस्ता अहिलेको परिणामबाट उनीहरुको भबिष्य, परिवारको भबिष्य, देशको भबिष्य के हुन्छ भन्ने कुराले चिन्तित तुल्याएको छ ।  त्यसको एउटै कारण भनेको बिगत ३० वर्षदेखि देश र पार्टीमा हालिमुहाली गरेका नेताहरु पुनः निर्वाचित भएका छन् । केही सकारात्मक पक्ष र सन्देश पनि अहिलेको निर्वाचन परिणामले दिएको छ, त्यो भनेको नयाँ दलहरु र नयाँ अनुहारहरुको संसदमा हुने प्रबेश ।  नयाँ अनुहार र पार्टीको जितले समाजमा आशा जगाएको छ । हामी सबै उम्मेद्वारले मनन गर्नै पर्ने कुरा भनेको हामी सबैले हाम्रा एजेन्डा र धारणालाई निर्वाचनमा लिएर जाँदा, समाज पक्ष र बिपक्षमा बाँडिन पुग्छ । ती बिभाजनलाई जोड्ने जिम्मा पनि हामी उम्मेद्वारहरुकै हो । हाम्रा फरक फरक बिचार र धारणाको बावजुद हामीलाई आउने दिन हरुमा असल छिमेकी, असल साथी , असल सहकर्मीको रूपमा बस्नुपर्ने वास्तबिकतालाई सबैले मनन गर्नैपर्छ।  अन्तमा फरक फरक बिचार बोक्ने पार्टी हामी सबैले नागरिकको आकाँक्षा पुरा गर्न हाम्रो सहकार्यको साझा धरातललाई पहिचान गर्न सक्नु पर्छ । त्यो साझा धरातल भनेको समतामूलक समाज निर्माण, समाबेशी सहभागितामुलक लोकतन्त्र, समातामुलक समृद्धि र सामाजिक न्यायको सवालहरु नै हुन् भन्ने कुरा हाम्रो नागरिक उन्मुक्ति पार्टी प्रतिबद्ध छ ।  अन्तमा, निर्वाचनमा सहयोग गर्नु हुने सबै शुभ चिन्तकहरुप्रति हार्दिक आभार प्रकट गर्दछु ।

भोट माग्न आउनेहरूलाई थापाजीका ३ सजिला प्रश्न, उत्तर पो गाह्रो

भोट माग्न आउनेहरूलाई थापाजीका ३ सजिला प्रश्न, उत्तर पो गाह्रो

४७४ दिन अगाडि

|

२९ कात्तिक २०७९

शिव सत्याल  गत मंगलबार सहकर्मी सुवास श्रेष्ठसँग तनहुँको स्थलगत रिपोर्टिङ सकेर लमजुङ उक्लियौँ । दमौलीबाट डुम्रे आएर बेसीशहरतिर मोडिएको हाम्रो बिहानी यात्रा रोचक, कष्टकर र चुनौतीपूर्ण पनि थियो ।  कात्तिक महिना भए पनि बाटो छोप्ने गरी हुस्सु झरेको थियो । तर त्यत्ति शीत पनि थिएन, जसले हाम्रो ज्याकेट निथ्रुक्कै भिजाओस् ।  डुम्रेबाट अलि माथि डाँडामा पुगेपछि बाटो पनि सोध्ने र चिया पनि खाने भन्दै सहकर्मी सुवासजीले मोटरसाइकल छेउ लगाए । र, छिर्‍यौँ नजिकैको एक चियाखाजा घरमा । काँग्रेस वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेलको दमौली बजारस्थित घरमा खाएको चियाले डुम्रे आइपुग्नु अघि नै छोडिसकेको थियो । विहानको ७ बजेअघि नै पौडेलसँग लिएको भिडियो अन्तरवार्ता छिट्टै कार्यालयमा पठाउन पाए हुन्थ्यो भन्ने हुटहुटीले हामी दुबैलाई पिरोलेको थियो । किनकि छिट्टै पठाउन पाए भिडियो एडिटिङ हुँदै गर्‍थ्यो र टेक्स्ट पठाउने बित्तिकै भिडियोसहित अन्तरवार्ता हाल्न पाइन्थ्यो ।  चिया खान छिरेको होटलमा वाइफाइ रहेछ । राम्रै चल्दो पनि रहेछ । अनि त, क्यामेराबाट भिडियो डाउनलोड गरी एडिटिङको लागि केन्द्रीय कार्यालय पठाइ हालियो ।  ‘भिडियो पनि गयो, मनमा सन्तोक लाग्यो । अब बेसीशहर कसरी पुग्ने भन्ने चिन्ता मात्रै रह्यो,’ सुवासजीले यसो भन्दै गर्दा होटलवालीले चनाको प्लेट ल्याएर हाम्रो टेबुलमा राखिदिइन् । ‘भिजाएको चना छ, फ्राई गर्न केही समय लाग्छ है’ भनेर होटलवालाले भनेकाले त्यति चाँडै चना आइपुग्छ भन्ने हामीलाई लागेकै थिएन ।  होटलको विल तिर्ने बेलामा रमाइलो भयो । कति भयो भनेर सोध्दा होटलवालीले ४५० रुपैयाँ भनिन् । दुई प्लेट चना, दुइटा अम्लेट र २ कप चियाको त्यति हुन्छ जस्तो लागेन । अनि विल बनाउन भन्यौँ । विल छैन भनिन् । मोबाइलको क्यालकुलेटर निकालेर हिसाब सोध्न थाल्यौँ । उनले हिसाब सुनाउनुको साटो बाहिर कतै निस्किएका सायद श्रीमान्लाई फोन लगाइन् । र, हाँस्दै भनिन्– मैले त ४५० भन्ने सुनेको, होइन रहेछ, २५० भयो रे ।  ‘दिनुस् सर, जाम,’ धेरै नबोल्ने स्वभावको सुवासजीले पैसा तिरेर हिँडिहाल्ने मनसाय व्यक्त गरे । लाग्यौँ बेसीशहरतिर । अलि पर पुगेपछि बाटोमुनि धान ढलेको खेत भेटियो । ‘नेतालाई भोट र किसानलाई धान भित्र्याउने चटारो भन्ने थिममा फोटो फिचर गर्ने त ?’ भनेर कुरा गर्‍यौँ । हुन्छ भन्ने भयो । मोटरसाइकल रोकेर सुवासजी क्यामेरा सोझ्याउन थाले धानखेततिर । केही शट फोटो खिचेपछि भने ‘जाम, यो फोटोको काम छैन ।’ ‘किन, के भयो र ?’ मैले सोधें । ‘धानखेत पनि थोरै छ, फेरि बिजुलीको तारले फोटो पनि राम्रो आएन’ सुवासजीले कारण खोले । बढियो बेसीशहरतिर । म पनि मनमनै गमें, चुनावको समाचार पढ्न छाडेर धानको समाचारको शेयर के पो बढ्ला र । जाडो, धुलो, थकाई र अलिअलि भोक पनि । अलि पर पुगेपछि फेरि बसियो चिया खान । बाटो मुनितिरको एउटा होटल । होटल पनि खासमा दारु र सेकुवा मात्रै पाइने खालको रहेछ । कालो चिया पाइन्छ होला भन्ने लागेर मोटरसाइकल रोक्यौँ । त्यो ठाउँलाई रामादी भनिदो रहेछ । ‘कालो चिया पाइन्छ दाइ ?’ होटलवालालाई सोध्यौँ ।  फरासिलो स्वभावका रहेछन् होटलवाला । ‘कालो, सेतो, चिसो जस्तो पनि चिया पाइन्छ यहाँ’ उनले भने । हामी भने होटल नछिरी नजिकैको बेन्चमा घाम ताप्दै बस्यौँ ।  हामी होटलेसँग गफिँदै गयौँ । र, हामी रिपोर्टिङमा हिँडेको मुख्य विषय चुनावकै बारेमा कुरा झिक्यौँ ।  ‘जाँड बेचेर बस्नेलाई कसले चुनाव जित्छ भन्ने कहाँ थाहा हुन्छ र ?’ लमजुङमा कुन पार्टीले चुनाव जित्ला भन्ने प्रश्नमा होटलवालाले मुखभरिको जवाफ फर्काए हामीलाई । तर, हामी पनि उनको यो जवाफले चुप लाग्नेवाला थिएनौँ । र, सोध्यौँ– तपाईंकोमा दारु खान आउनेले कसले जित्छ भन्छन् भनेर सोधेको नि दाइ ? ‘पोहोर परारको जस्तो दारु खाँदै चुनावको कुरा गर्नेहरू आएका छैनन् है मेरोमा अझै । अघिल्ला चुनावहरूमा भने यो बेलासम्म मेरोमा बियर र सेकुवा धेरै गइसकेको हुन्थ्यो । कुरा पनि चुनावका मात्रै हुन्थे । रक्सी खाएको बेलामा मान्छेले सही कुरा बोल्छ । त्यसैले कसको पक्षमा माहौल छ भन्ने पनि थाहा हुन्थ्यो,’ उनी थप खुल्न थाले । ‘तपाईंसँग चुनावका बारेमा केही कुरा गर्न खोजेको दाइ,’ मैले ज्याकेटको खल्तीबाट सानो स्पाइरल प्याड निकाल्दै भनेँ । उनले ‘हुन्छ’ भनेपछि सुवासजीले क्यामेरा झिके । मैले परिचय मागेँ । ‘मेरो नाम रिखिराम थापा हो, खरायोको ख है, स नलेखिदिनु होला,’ नेपाली विषयका शिक्षकले जस्तै गरी उनको नाम लेख्न सिकाए । ‘अनि, कसलाई हाल्नु हुन्छ भोट ?’ हामीले सोध्यौँ ।  ‘पोहोर परार हो भने तपाईंलाई म यो प्रश्नको जवाफ दिने थिइनँ, यसपालि भने दिन्छु, मेरो घरमा ५ भोट छ, हामी एकै ठाउँमा हाल्छौँ तर, कसलाई हाल्ने भन्ने ठेगान भएको छैन, मेरा ३ वटा प्रश्न छन्, ती प्रश्नको सही जवाफ जसले दिन्छ, हाम्रो परिवारको भोट उसैलाई,’ थापाले हाजिरी जवाफ शैलीमा भने । के हुन् त उनका ती ३ वटा प्रश्न ? हामीले जान्ने प्रयास गर्‍यौँ ।  उनले विद्यार्थीलाई प्रश्न टिपाए झैँ भने– ल टिप्नुस् न त मेरा प्रश्न । उनको पहिलो प्रश्न रहेछ– तिम्रा घर तकको बाटो (घरसम्म जाने बाटो) पिच गर्ने कि नगर्ने । दोस्रो प्रश्न– आफन्त र नातागोतालाई जागिर लगाउने कि नलगाउने । र, तेस्रो प्रश्न– चुनावपछि भेट्दा चिन्दिनँ भन्ने कि नभन्ने ? यो त कुन गाह्रो प्रश्न भयो र ?  ‘प्रश्न गाह्रो छैन, उत्तर सही दिनु पर्‍यो नि,’ उनले सही बोल्नेलाई नै भोट हाल्ने बताए । हामी थापासँग गफिँदै चिया खाँदै गर्दा पार्टीको झण्डा राखेको गाडीसहित माइकिङ गर्दै एक टोली भोट माग्न नजिकै आइपुग्यो । त्यस टोलीबाट ३ जना कार्यकर्ता थापासँग भोट माग्न होटलमा आए । एक जना फोनमा व्यस्त हुँदै थिए ।  नभन्दै थापाले भोट माग्न आउनेहरूलाई आफूसँग केही प्रश्न भएको र त्यसको सही जवाफ दिनेलाई मात्रै भोट दिने सुनाए । भोट माग्न आउनेले उनलाई प्रश्न सुनाउन भने । थापाले अघि हामीलाई भनेकै तीनवटा प्रश्न सोधे ।  ‘दाइ, तपाईंले कसैलाई भोट त हाल्नैपर्छ, तपाईंले प्रश्न सोधेर जवाफ दिए पनि त्यो वाचा पूरा गर्ने होइनन्, किन बेकारको प्रश्न सोधेर उम्मेदवारलाई दिक्क पार्नु हुन्छ ?’ भोट माग्न आउनेले थापालाई जवाफ फर्काए ।  थापा भोट माग्न आउनेसँग उनका प्रश्नको जवाफ उम्मेदवारसँग सोधिदिन भनिरहेका थिए । भोट माग्न आउनेहरू प्रश्न सोधेर केही नहुने भनेर थापालाई नै सम्झाउन खोज्दै थिए । थापा आफ्नो कुरामा अडिग भए । भोट माग्न आउनेहरू झण्डा हल्लाउँदै अलि अलि गर्दै थापाबाट तर्किए । हामी भने चियाको पैसा तिरेर हुइँकियौँ बेसीशहरतिर । ...खै, मौन अवधिअघि मङ्सिर १ गतेसम्म थापाजीका यी यक्ष प्रश्नको जवाफ कुनै उम्मेदवारले दिइ पो हाल्छन् कि ?

यसकारण जरुरी छ, नागरिक उन्मुक्तिलाई राष्ट्रिय पार्टी बनाउन

यसकारण जरुरी छ, नागरिक उन्मुक्तिलाई राष्ट्रिय पार्टी बनाउन

४७५ दिन अगाडि

|

२८ कात्तिक २०७९

कनैलाल चौधरी  टीकापुर घटनाका राजवन्दीहरू रेशम चौधरीलगायतलाई बिना कसुर जालसाजी मुद्धा लगाएर जेलजीवन बिताउन बाध्य पारिएको छ । अब टीकापुर राजवन्दीहरूलाई छुटाउन, अर्थ न वर्थको आन्दोलन गरेर हुँदैन, न त चक्काजाम गरेर हुन्छ, न त राजमार्ग बन्द गरेर हुन्छ । राजवन्दीहरुलाई छुटाउन सर्वोच्च अदालतमा दरिला नजिर अनि उनीहरू निर्दोष छन भन्ने कानुनी प्रमाणहरू पेश गर्नुपर्ने हुन्छ ।  टीकापुर घटना राजनीतिक आन्दोलन हो । तर स्वीकारिएको छैन । टीकापुर घटना राजनीतिक आन्दोलन हो भन्ने यथेष्ट उदाहरण दिन सकिन्छ । जस्तैः  १– २००७ सालमा काँग्रेसीहरू बम पट्काए, बन्दुक चलाए, मान्छे मारे, बैंक लुटे । पछि त विमान अपहरणसम्म पनि गरे । उनीहरू जेल त गए तर सामूहिक रूपमा छुटकारा पाए । किनकि उनीहरूको त्यो क्रियाकलाप राजनैतिक थियो ।  २– झापा काण्डमा केपी ओलीले भुटन चौधरीलगायत ३ जनाको गर्दन आफ्नै हातले छिनाले तर पनि उनी आजीवन जेल जानबाट छुटकारा पाए । किनकि त्यो पनि उनको राजनैतिक आन्दोलन थियो ।  ३– १० वर्षे जनयुद्धमा १७ हजार मानिस मरे, प्रचण्डले सार्वजनिक मञ्चबाटै ५ हजार मानिस मारेको जिम्मा लिए । बालकृष्ण ढुंगेल ३ जना मानिस मारेको आरोपमा जेल गए । तर पनि उनले छिट्टै नै छुटकारा पाए किनकि उनिहरूको त्यो आन्दोलन राजनैतिक आन्दोलनको एउटा पाटो थियो ।  ४– गौर हत्याकाण्डमा उपेन्द्र यादवको निर्देशनमा मधेसी जनअधिकार फोरमले २८ जना माओवादीहरूको कत्लेआम हत्या गर्यो तर पनि ती मानिस मार्ने जनधिकार फोरमका कार्यकर्तालाई कुनै कारबाही भएन । किनकि उनीहरूको त्यो आन्दोलन पनि राजनैतिक आन्दोलन थियो रे ।  जसरी माथि चर्चा गरिएका घटनामा मुछिएका विभिन्न दलका कार्यकर्ता, नेतालाई कुनै किसिमको कानुन लागेन, सबैले छुटकारा पाए, त्यसरी नै टीकापुर घटनाका राजवन्दीहरू जेलजीवनबाट छुटकारा पाउनको लागि नागरिक उन्मुक्ति पार्टीका उम्मेदवारहरुलाई आगामी मंसिर ४ मा हुन गईरहेको निर्वाचनमा अत्याधिक मत दिई राष्ट्रिय पार्टी बनाउन जरूरी छ । नागरिक उन्मुक्ति पार्टी राष्ट्रिय पार्टी भएमा यसले अन्य ठूला दलहरुलाई टीकापुर घटनाका राजवन्दीहरूलाई रिहाइ गर्न दवाव सिर्जना हुनेछ ।  टीकापुर घटनाका राजवन्दीहरू जेलजीवनबाट छुटकारा पाउनको लागि नागरिक उन्मुक्ति पार्टीका उम्मेदवारहरुलाई आगामी मंसिर ४ मा हुन गईरहेको निर्वाचनमा अत्याधिक मत दिई राष्ट्रिय पार्टी बनाउन जरूरी छ । नागरिक उन्मुक्ति पार्टी राष्ट्रिय पार्टी भएमा यसले अन्य ठूला दलहरुलाई टीकापुर घटनाका राजवन्दीहरूलाई रिहाइ गर्न दवाव सिर्जना हुनेछ ।  नागरिक उन्मुक्ति पार्टी राष्ट्रिय पार्टी भएमा संसदमा हाम्रा मागमुद्धाहरू सांसदहरुले राख्नेछन् । संसदमा संकल्प प्रस्ताव पेश गर्न सकिन्छ कि टीकापुर घटना नितान्त राजनैतिक घटना हो र यो घटनामा बिना कसुर जेलजीवन विताइरहेका राजवन्दीहरू निर्दोष छन् । त्यसैले, उनीहरूलाई विना सर्त तुरुन्त रिहाई गरियोस् भनेर ।  थारूहरुले १० बर्षे जनयुद्धमा थरुहट प्रदेशको आस्वासन पाएका थिए । जनयुद्धमा सबैभन्दा बढी थारुहरु नै मारिए । २०७२ भदौ ७ गते टीकापुरमा शान्तिपूर्ण र्याली लिएर थरुहट प्रदेश लेखेको व्यानर टांग्न मात्रै गएका थिए । विडम्वना कार्यक्रममा घुसपैठ भयो । दोष जति थारूलाई लगाइयो । २०७२ साल भदौ ७ र ८ गते टीकापुर घटना हुँदा सो घटनाको छानविन गर्न तत्कालीन न्यायाधीश गिरीशचन्द्र लालको संयोजकत्वमा गठन गरिएको लाल आयोगको प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्न र तत्कालीन अनुसन्धान प्रमुख देवीराम शर्माको नेतृत्वमा गठित देवीराम आयोगको प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्न संसदलाई दबाव दिन सहज हुनेछ । नागरिक उन्मुक्ति पार्टीका जनप्रतिनिधिहरुको निरन्तरको दवावले उक्त प्रतिवेदन सरकारलाई सार्वजनिक गर्न कर लाग्नेछ । लाल आयोगको त्यो प्रतिवेदन सार्वजनिक भएपछि सारा संसारले थाहा पाउने छ कि रेशम चौधरीलगायत टीकापुर घटनाका सबै राजबन्दी निर्दोष छन् भन्ने कुरा ।  कैलाली–१ का सत्ता गठबन्धनका उम्मेदवार रामजनम चौधरीले सत्ता गठबन्धनले जितेमात्रै टीकापुर घटनाको मुद्दा सम्बोधन हुन सक्ने अभिब्यक्ति दिइरहेका छन् । यो सरासर झुठको खेती हो ।  किनकि हालैको मन्त्रिमण्डलको बैठकले टीकापुरलगायत थरुहट आन्दोलन, मधेस आन्दोलनमा संग्लग्न भै जेलजीवन बिताइरहेकाहरुको मुद्दा प्रक्रियाबारे ऐन बनाइ फिर्ता लिनेबारे सकारात्मक निर्णय गरिसकेको छ । हामीलाई आशा छ, न्यायालयले हामीलाई छिट्टै न्याय दिनेछ र समस्याको समाधान भई देशमा अमनचयन, शान्ति र समृद्धिको बाटो खुल्ने छ । तर यसको लागि हाम्रो संगठन पनि बलियो हुनु जरुरी छ । त्यसैले, आगामी निर्वाचनमा नागरिक उन्मुक्ति पार्टीलाई जिताउन मात्रै होइन, राष्ट्रिय पार्टीसमेत बनाउन डटेर लाग्न जरुरी छ ।  लेखक नागरिक उन्मुक्ति पार्टीका केन्द्रिय सदस्य तथा लुम्विनी प्रदेश अध्यक्ष हुन्  

अबको  सरकार पनि ठिमाहा !

अबको  सरकार पनि ठिमाहा !

४७६ दिन अगाडि

|

२७ कात्तिक २०७९

सिताराम चौधरी बहुमत कसैको आउदैन, अब बन्ने सरकार भनेको खसमेहरा (ठिमाहा) सरकार नै हो । अहिले काङ्ग्रेस र माओवादी लगायत पाँच दलिय गठबन्धन वा केपि ओलि र राप्रपाको गठबन्धन होस यिनिहरुबाट देश र जनताले न्याय पाउन सक्दैनन् । न्याय किन पाउन सक्दैनन् भने अभ्यास नै गलत हुदैछ । अहिलेको अभ्यास भनेको नाताबाद, कृपावाद, परिवारवाद, र अन्तिममा लम्पसार सहितको सत्ताबाद नै हो तर चुनाबी नारा संबिधान र लोकतन्त्रको रक्षा एउटा गठबन्धनको टिमले फुक्दैछ भने अर्को गठबन्धनले राष्ट्र र राष्ट्रियता रक्षाको लागि भनेर फुक्दैछ । यो दुवै जनतालाइ झुक्याउने काम मात्र हो । किनकी यिनिहरु एउटै मालिकका मान्छे हुन । सत्ता र सरकार बनाउदा आफै फुट्ने र आफै जुट्ने खेलखण्ड नेपाली जनताले देखि सकेका छन् । एजेन्डा र भिजन बिनाको अहिलेको चुनाव प्रतिस्पर्धात्मक चुनाब होइन यो लेनदेनको चुनाव मात्र हो यस्तो किसिमको चुनाबबाट पार्टीभित्र नेता होइन दासमात्र जन्मिने हुन, जहाँ अवसर र समृद्धिका द्वारहरु बन्द हुँदै जान्छ ।  यसै सन्दर्भमा कवि गणेश वर्तमानको थारु भाषाको कविता राख्न यहाँ उपर्युक्त ठान्छदछुः  टुँ जिट्बोफे का फरक परि ? टुहाँर सरकार बनि टुँ प्रधानमन्त्री बन्बो मुख्यमन्त्री बन्बो मन्त्री बन्बो राष्ट्रपति ,उपराष्टपति ,सभामुख बन्बो टुँ सामान्य मनै निरबो टुँ भिआइपि भिभिआइपि बन्जिबो सड्ड टुहाँर जसिन मनैनसे  ठग्वा ,बेँच्वा पाइल ड्यासहन का फरक परहिस ? सड्ड सरकार निड्याखल हमार गाउँहन का फरक परहिस ? सड्ड सरकारसे ठग्वा पाइल मनैन का फरक परहिन ?